معنی کلمه چنان و چنین در لغت نامه دهخدا معین لطیف

 
چنان و چنین . [ چ ُ / چ ِ ن ُ چ ُ / چ ِ ] (ترکیب عطفی ، اِ مرکب ) کذا و کذا. مؤلف آنندراج بنقل از جواهرالحروف نویسد که : «چنان و چنین » را جایی استعمال کنند که دو چیز یا دو شخص مجهول الحقیقة مراد باشند. لیکن ظاهراً این تعریف درست نیست و «چنان و چنین » در نظم و نثر یا در محاوره بیشتر معنی «آن و این » و «فلان و بهمان » و «این و آن » و نظایر اینها میدهد. همچنانکه در این بیت که مؤلف شاهد آورده است ، نیز این معنی مناسب تر است : آگه از خویشتن چو نیست چنین چه خبر دارد از چنان و چنین . ؟ (از آنندراج ).

پس از حرف ندا (اَی ) افاده ٔ معنی تحقیر و تذلیل منادا کند و این به منزله ٔ «اَیساتَیسا» باشد که در زبان عوام هند نوعی دشنام است . (از آنندراج ). اَی کذا و کذا : بانگ برزد مرا خرد که خموش تو کیی باری ای چنان و چنین . انوری (از آنندراج ).